Ozodlikka ikki oy qolganda yana 10 yil: Joshua Vong 2036-yilgacha qamoqda qolishi mumkin

Gonkong sudi Joshua Vongni milliy xavfsizlik qonuni bo‘yicha yana 10 yilga hukm qildi. U 2020-yildan hibsda, 2027-yilda ozod bo‘lishi kutilgandi.

· 3 daqiqa o‘qish

Bola

Gonkong Oliy sudining birinchi instansiya sudi 2026-yil 5-noyabr kuni Joşua Vong Chi-funni “xorijiy davlatlar yoki tashqi kuchlar bilan til biriktirib, milliy xavfsizlikka zarar yetkazish” jinoyatida aybdor deb topdi va 10 yilga ozodlikdan mahrum qildi. Hukmni sudya Uilyam Tam o‘qib eshittirdi. Vong ayblovni 2-sentabr kuni rasman tan olgan edi.

Sud 13 yilni boshlang‘ich jazo nuqtasi sifatida belgilab, aybni tanlagani va yengillashtiruvchi holatlar uchun 3 yil chegirdi va 10 yilga to‘xtadi. Gonkong milliy xavfsizlik qonuniga ko‘ra, “xorijiy kuchlar bilan til biriktirish” uchun odatiy jazo 3 yildan 10 yilgacha, jinoyat “og‘ir” deb baholansa — 10 yildan umrbodgacha. Sud ishni “og‘ir” toifaga kiritgani uchun 10 yil qonundagi eng kam jazo bo‘lib qoldi. RTHK ma’lumotiga ko‘ra, yangi muddatning 2 oy 2 kuni Vong hozir o‘tab yotgan boshqa ish jazosi bilan bir vaqtda hisoblanadi.

Sudya Tam qarorida Gonkong 2019-yilgi noroziliklardan keyin ijtimoiy notinchlikda bo‘lganini, o‘sha paytda Vong va Neytan Lou xorijiy amaldorlar hamda nashrlar bilan til biriktirib, sanksiya va dushmanona choralar qo‘llashga chaqirganini yozgan. Uning so‘zlariga ko‘ra, yetkazilgan zarar “hanuz davom etmoqda”, chunki 14 nafar amaldor hali ham sanksiya ro‘yxatida turibdi. Sud Vong va Louni “til biriktirishning ikki rahbari” deb atagan. Boshlang‘ich nuqta nashr egasi Jimmi Lay ishidagi 18 yildan past belgilangan, chunki Vongning ishi kamroq og‘ir deb baholangan. “Jazo jinoyatning og‘irligiga mos bo‘lishi kerak”, — degan sudya sud zalida.

Ayblovga ko‘ra, Vong 2016-yildan 2020-yil noyabrigacha Neytan Lou va boshqa shaxslar bilan til biriktirib, xorijiy hukumatlar, tashkilotlar va shaxslarni Xitoy hamda Gonkong hukumatiga qarshi sanksiya, blokada yoki boshqa dushmanona choralar ko‘rishga undagan. Prokuratura uning onlayn petitsiyalari, xorijiy OAVga bergan intervyulari, xorijiy amaldorlar bilan uchrashuvlari va ijtimoiy tarmoqlardagi postlarini dalil sifatida keltirgan. Human Rights Watchning ta’kidlashicha, Vong bu faoliyatni asosan milliy xavfsizlik qonuni kuchga kirishidan oldin to‘xtatgan, u asos solgan “Demosisto” partiyasi 2020-yil 30-iyunda tarqatilgan.

Vong 1996-yilda tug‘ilgan, hozir 30 yoshda. U 2012-yilda hukumatning ta’lim dasturiga qarshi ommaviy norozilikni boshqarib tanilgan, 2014-yilgi “Soyabon” harakatida Gonkong demokratiya harakatining yuziga aylangan, 2016-yilda “Demosisto” partiyasiga asos solgan. 2020-yil noyabrida ruxsatsiz yig‘inlar bo‘yicha ikki ayblovda aybini tanlaganidan buyon hibsda. 2021-yil yanvarda hokimiyatni ag‘darishga til biriktirish ishi bo‘yicha 4 yilu 8 oyga hukm qilingan. Joriy ayblov 2025-yil iyunida qo‘yilgan. Al Jazeera ma’lumotiga ko‘ra, u 2027-yil yanvarda ozod bo‘lishi kutilayotgan edi; HRW hisobiga ko‘ra, yangi muddat bilan u 2036-yil oxirigacha, 40 yoshigacha qamoqda qoladi.

Gonkong hukumati hukmni olqishladi. news.gov.hk xabariga ko‘ra, bosh ijrochi Jon Li Vong va Neytan Louni “Gonkong farovonligi va barqarorligini buzgan asosiy aybdorlar” qatorida ko‘rsatib, ular 2019-yildagi “qora kiyimli zo‘ravonlik” va “rangli inqilob”ni qo‘zg‘atganini aytdi; hukumat jinoyat bilan bog‘liq mol-mulkni musodara qilishini bildirdi. AQShning Gonkongdagi bosh konsulligi hukmni keskin qoralab, Vongni darhol ozod qilishga chaqirdi. Tayvanning Xitoy siyosati bo‘yicha idorasi buni “cheksiz siyosiy ta’qib” deb baholadi. HRW vakili Eleyn Pirson jazoni “shafqatsiz va adolatsiz” deb atadi, Amnesty International esa milliy xavfsizlik qonuni “dissentni jazolash quroliga aylanganini” qayd etdi. Gonkong hukumati AQSh konsulligi izohiga qarshi chiqib, ishlar faqat dalillar asosida va qonun bo‘yicha ko‘rilishini bildirdi.

7marta ko‘rilgan
Manbalar

Yana o‘qing

Erkinjon Turdimov rektorlar ishdan olingani haqidagi xabarlarni rad etdi

Ta’lim va fan vaziri Erkinjon Turdimov besh nafar universitet rektori ishdan olingani haqidagi xabarlar haqiqatga to‘g‘ri kelmasligini bildirdi. Uning aytishicha, 6-noyabr kungi yig‘ilishda to‘rt nafar rektorga qattiq ogohlantirish berilgan. Ularning lavozimida qolish-qolmasligi maxsus ishchi guruh xulosasi asosida hal qilinadi.

6marta ko‘rilgan
7marta ko‘rilgan